De Amerikanen noemen het een ‘bob-event’, een plotselinge, maar ingrijpende gebeurtenis die bepalend is voor de vraag of het nu beter met de wereld gaat of niet.

Het begrip staat voor een ‘Bolt out of the Blue’ en die kan zich ieder moment weer voordoen.

Paniek
Luttele maanden geleden was er paniek. Nu ligt paniek nog wel aan de oppervlakte, maar het is zeker geen rauwe wond. Het voelt alleen nog niet goed. Dat komt omdat het weinig moeite kost om een breed scala van zaken te noemen die alsnog volledig mis kunnen gaan, variërend van wereldklappen (‘fatal blows’) in commercieel vastgoed, de 2de financiële teloorgang van Freddie Mac, Fannie May en AIG, tot aan de fiscale en monetaire ineenstorting van de VS en Europa (+Engeland) vanwege ‘piek schuld’. Daar staat tegenover dat regeringen en centrale banken voorzichtig zijn begonnen met het ‘o zo zachtjes’ terugtrekken van alle steunmaatregelen en zijn de banken en verzekeraars -net zo mondjesmaat- begonnen met terugbetalen. Tot op heden levert dat bij het grote publiek echter weinig vertrouwen op en dat is terecht.

Onrust
De sluimerende onrust die menigeen ervaart heeft te maken met de instabiliteit van ons economisch systeem. Wij weten niet meer of het systeem nog wel samenhangend en voorspelbaar functioneert, omdat het ‘out of control’ lijkt te zijn. Dat laatste komt omdat we wél gewend zijn aan het denken over de mondiale economie als een fijnmazig geheel van grensoverschrijdende –zelfs wereldomvattende- netwerken, maar geen inzicht hebben in de werkelijke mate van bestuurbaarheid ervan. Wie trekt aan de touwtjes en – nog belangrijker- met welk doel en – nog veel belangrijker – met welk moreel gezag? Heeft bijvoorbeeld China ons economisch belang in de gaten en andersom?

Herstel
Echt herstel van de wereldeconomie wordt gehinderd door morele dilemma’s. Die los je niet op door meer regelgeving en verscherpt toezicht en ook niet door betere samenwerking tussen (bijvoorbeeld) centrale banken. Hoe dan wel? Dat weer niemand en dat is vette pech.

Instorten
Voorlopig blijft de wereldeconomie vergelijkbaar met het bekende filmpje van de ‘dansende’ Amerikaanse brug. Knapten de tuien van deze brug door de harde wind, of door de zwiepers van het wegdek? Of stond de brug gewoon op de verkeerde plek op het verkeerde moment? Een ding is zeker. Als een systeem ten diepste onzeker is geworden -vanwege constructiefouten- stort het vroeg of laat in. Bob, of geen bob.

Column René Tissen, hoogleraar Nyenrode Business Universiteit

Bron: RTLZ